Arsen Dedić

loading...

Arsenije Dedić – Arsen (Šibenik, 28. jul 1938 — Zagreb, 17. avgust 2015) bio je jugoslovenski i hrvatski pevač, kompozitor, pesnik, aranžer, tekstopisac, kantautor i muzičar, srpske nacionalnosti.

Umetnik u mladosti

Arsenije Dedić je autentičan začetnik autorske pesme i literarne šansone. Svojim radom je izvršio posredan, ali značajan uticaj na rok scenu u Jugoslaviji. Rođen je 28. jula 1938. u Šibeniku kao drugo dete od oca Jovana (†1983.) i majke Veronike rođene Mišković (1904.-1995.). S očeve strane svi su bili Srbi, pravoslavci koji su poticali iz okoline Drniša, dok je majka bila Hrvatica iz Rupa pokraj Skradina te je u pravoslavlje prešla prilikom udaje za Arsenovog oca. Ime je dobio po Arseniju Čarnojeviću dok njegov stariji brat Milutin po srpskom Kralju Milutinu. Muziku počinje da uči u osmoj godini. Prvo je počeo da svira flautu i klavir. Već sa petnaest godina svira u pozorišnom orkestru i sa ocem u Šibenskoj narodnoj glazbi. Paralelno je u muzičkoj školi učio flautu. Sredinom pedesetih godina počinje da objavljuje poeziju u „Poletu“, „Književnim novinama“ i splitskom „Vidiku“. Po završetku gimnazije 1957. godine seli se u Zagreb, upisuje Pravni fakultet i srednju muzičku školu, a zatim i Muzičku akademiju na kojoj diplomira 1964. godine. Krajem pedesetih, Dedić počinje sa svojim prvim kompozitorskim radovima vezanim za klasičnu muziku, ali piše i tekstove za zabavnu muziku pod pseudonimom Igor Krimov. Ujedno pristupa vokalnim grupama Prima, Sirynx, Zagrebački vokalni kvartet i Melos, otkrivajući bogatstvo šansone i kancone. Sa njima snima ploče na kojima su prepevi stranih hitova. Prvu ploču objavio je sa ljubljanskim Diksieland ansamblom i na njoj su «Zapleši tvist», prepev «Let`s twist again» Čabija Čekera (Chubby Checker) i „Rođena za mene“ ili “Nata per me” Adrijana Čelentana (Adriano Celentino). Godine 1961. otkriva italijanskog autora Đina Paolija (Gino Paoli), doživljava »šok identifikacije» koji će uticati na jačanje autorske sigurnosti tokom daljeg rada. Kao kompletan autor prvi put se predstavlja 1963. godine kada na Splitskom festivalu izvodi pesmu „Onaj dan“. Zatim prvi put objavljuje svoju pesmu »Nevoljen», a na tom singlu se nalazi i „Okus soli“, obrada Paolijevog hita. Od 1959. do 1964. godine radi kao muzički saradnik na TV Zagreb, a zatim prelazi u slobodne umetnike.

Autentični jugoslovenski kantautor

Tokom šesdesetih godina karijeru vezuje za festivale, nižući seriju evergrin kompozicija i odnoseći nagrade sa lakoćom. Prvi solistički koncert održao je decembra 1965. godine u beogradskom Domu sindikata. Vremenom se povlači sa festivala i orijentiše se na snimanje cenjenih ploča. Prvi LP „Čovek kao ja“, objavljen 1969. godine, donosi retrospektivu najboljih pesama kao što su “Moderato cantabile”, „Kuća pored mora“, „Bit ćeš uvek moja“, „Sve što znaš o meni“ i druge. Sledeći LP „Arsen 2″ samo potvrđuje njegove visoke kvalitete, donoseći, „O mladosti“, „Ne plači“, „Takvim sjajem može sjati“. Dupli album “Homo volans” objavljen 1973. godine definitivo mu određuje centralnu kantautorsku poziciju kroz pesme „Tvoje nežne godine“, „Laku noć muzičari“, „Modra rijeka“. Unoseći vremenom u svoju romantiku elemente ironije i satire, Dedić tokom sedamdesetih snima ključne autorske ploče, ali se ogleda i na drugim poljima. Radi ploče za decu, primenjenu muziku, komponuje na tekstove pesnika, a njegove pesme izvode Drago Mlinarec, Bijelo Dugme, Josipa Lisac, Srebrna krila, Zdravko Čolić i mnogi drugi. Takođe, redovno komponuje za suprugu Gabi Novak koja često gostuje na njegovim pločama i nastupima. Saradnju sa novim generacijama produbljuje tokom osamdesetih radeći prepeve sa slovenačkog, pesama Andreja Šifera, Zorana Predina i drugih. Sa Predinom snima zajedničku ploču «Svjedoci priče» na kojoj se autorski dopunjuju, nudeći drugačije čitanje svojih ranijih pesama. U pesmi «Domovina» pridružio im se Bora Đorđević sa kojim su 1989. godine zajedno nastupali u više navrata. Godine 1993. Dedić posle duže pauze objavljuje ploču «Tihi obrt» na kojoj uz Gabi Novak učestvuje i njihov sin Matija koji svira klavir. U pesmama „Između nas rat je stao“, „Miris jeftine hrane“, „Majka hrabrost“, „Mocartova godina 1991.” Dedić na ubedljiv način poetski prelama ratne refleksije.

Sledeći CD nudi pomalo neočekivanu retrospektivu. Naime, Dedić je 1961. godine počeo da piše tekstove za dalmatinske pesme, tako da su neke od njih, kao „Vratija se Šime“, „Maškare“, „Cvite moja“, vremenom dobile atribut narodnih. Od 1970. godine počeo je da komponuje muziku i piše tekstove za šibenske klape, a često je radio i na stihove Ujevića, Gulina, Bilića i drugih. Od oko četrdeset pesama koje su tako nastale Dedić je za CD «Ko ovo more platit» napravio izbor od dvadeset dalmatinskih pesama snimljenih od 1973. do 1995. godine. Uz njega i Gabi pevaju klape Šibenik, Bonaca, Maslina, Nostalija, Kalafat. Godine 1997. objavljuje CD „Ministarstvo straha“ i u pesmama „Tvoje tijelo, moja kuća“, „Ministarstvo straha“, „Ratni profiteri“ i drugim gradi gorku, ali emotivnu atmosferu sličnu onoj koju je zabeležio na ploči „Tihi obrt“.

Uspesi i nagrade

Tokom karijere, Dedić je pisao muziku za pozorište, film i TV drame. Godine 1968. glumio je u filmu “Višnja na Tašmajdanu“ reditelja Stoleta Jankovića. Prvu knjigu poezije „Brod u boci“ Dedić je objavio 1971. godine i ona je doživela brojna izdanja i impresivan tiraž od osamdeset hiljada primeraka, što ne treba da čudi, budući da je pesma „Ne daj se Ines“ bila prihvaćena od svih generacija. Sa Matijom Skurjenijem je objavio knjigu za decu „Zamišljeno pristanište“ (1975), pa «Narodne pjesme» (1979), “Canto e poesia” (1983), sa fotografom Tomislavom Risićem „Zagreb i ja se volimo tajno“ (1986) i „Hotel Balkan“. Publicista Igor Mandić je 1983. godine o njemu objavio knjigu „Arsen“. Krajem 1997. godine Dedić je objavio knjigu „Stihovi“ u kojoj su sakupljeni materijali iz njegovih knjiga, kao i nove pesme. Za svoj rad Dedić je dobio brojene nagrade od kojih su posebno cenjene italijanske I premi Tenzo i Jacques Brel za doprinos autorskoj pesmi u Evropi.

Izvor: Wikipedia

  1. Arsen Dedić – Amigo
  2. Arsen Dedić – Ana je Ana
  3. Arsen Dedić – Arsene Lupin
  4. Arsen Dedić – Automati
  5. Arsen Dedić – Balada iz pregrađa
  6. Arsen Dedić – Balada o čorbi
  7. Arsen Dedić – Balada o parkingu
  8. Arsen Dedić – Balada o prolaznosti
  9. Arsen Dedić – Balada o smrti
  10. Arsen Dedić – Bila si moja ljubav
  11. Arsen Dedić – Bit ćeš uvijek moja
  12. Arsen Dedić – Da su me ukrali cigani
  13. Arsen Dedić – Daj mi malo
  14. Arsen Dedić – Davne kiše
  15. Arsen Dedić – Djevojka za jedan dan
  16. Arsen Dedić – Ekvilibristi
  17. Arsen Dedić – Hrabri ljudi
  18. Arsen Dedić – Hvala ti
  19. Arsen Dedić – I na kraju malo sreće
  20. Arsen Dedić – Ima, a ne zna
  21. Arsen Dedić – Iva
  22. Arsen Dedić – Ivan bez zemlje
  23. Arsen Dedić – Između nas rat je stao
  24. Arsen Dedić – Jer ti ljubiš drugoga
  25. Arsen Dedić – Kad sam te vidio
  26. Arsen Dedić – Kada sretnem djevu bajnu
  27. Arsen Dedić – Kamarade
  28. Arsen Dedić – Kuća pored mora
  29. Arsen Dedić – Kuća za ptice
  30. Arsen Dedić – Milena
  31. Arsen Dedić – Miris jeftine hrane
  32. Arsen Dedić – Mirni podstanar
  33. Arsen Dedić – Modra rijeka
  34. Arsen Dedić – Moj grob
  35. Arsen Dedić – Moj stari i ja
  36. Arsen Dedić – Moj zanat
  37. Arsen Dedić – Moja ljubav ima
  38. Arsen Dedić – Mrtvo lišće
  39. Arsen Dedić – Na balkonu
  40. Arsen Dedić – Na zlu putu
  41. Arsen Dedić – Napudraj nos
  42. Arsen Dedić – Naučila me
  43. Arsen Dedić – Ne daj se Ines
  44. Arsen Dedić – Ne plači
  45. Arsen Dedić – Ne spavaj gola
  46. Arsen Dedić – Ne vraćaj se starim ljubavima
  47. Arsen Dedić – Nebo je modro, šuma plava
  48. Arsen Dedić – Nećeš biti sama
  49. Arsen Dedić – Negve
  50. Arsen Dedić – Nema konja
  51. Arsen Dedić – Ni jedno vrijeme nije moje
  52. Arsen Dedić – Nježnost u mraku
  53. Arsen Dedić – O mladosti
  54. Arsen Dedić – Opet si sa mnom
  55. Arsen Dedić – Oprosti mi
  56. Arsen Dedić – Otkako te ne volim
  57. Arsen Dedić – Otok
  58. Arsen Dedić – Pamtim samo sretne dane
  59. Arsen Dedić – Paprena
  60. Arsen Dedić – Pjesma izgubljene ljubavi
  61. Arsen Dedić – Pjesma o Gabi Novak
  62. Arsen Dedić – Pjesma o šutnji
  63. Arsen Dedić – Po glavi stanovnika
  64. Arsen Dedić – Podoknica
  65. Arsen Dedić – Ponovo gore vatre moga doma
  66. Arsen Dedić – Ponovo ti govorim, ljubavi moja
  67. Arsen Dedić – Pored mene
  68. Arsen Dedić – Porodično stablo
  69. Arsen Dedić – Posljednji tango u đevrskama
  70. Arsen Dedić – Pravilna ishrana
  71. Arsen Dedić – Prazna obećanja
  72. Arsen Dedić – Pričao bih ti o sebi
  73. Arsen Dedić – Prijatelj
  74. Arsen Dedić – Ratni profiteri
  75. Arsen Dedić – Razgovor sa konobarom
  76. Arsen Dedić – Seosko groblje
  77. Arsen Dedić – Sine moj
  78. Arsen Dedić – Spaliti zemlju
  79. Arsen Dedić – Stara cura
  80. Arsen Dedić – Stara pjesma
  81. Arsen Dedić – Šta mi mater skuva
  82. Arsen Dedić – Što ostaje
  83. Arsen Dedić – Takvim sjajem može sjati
  84. Arsen Dedić – Tamara
  85. Arsen Dedić – Tamo da putujem
  86. Arsen Dedić – Tebi je lako
  87. Arsen Dedić – Ti me činiš boljim
  88. Arsen Dedić – Ti se smiješ
  89. Arsen Dedić – Ti trebaš ljubavi
  90. Arsen Dedić – Tko stoji iza mene
  91. Arsen Dedić – To je moj svijet
  92. Arsen Dedić – Tvoje nježne godine
  93. Arsen Dedić – U kužini
  94. Arsen Dedić – Vlakom prema jugu
  95. Arsen Dedić – Zagreb i ja se volimo tajno
  96. Arsen Dedić – Zagrli me
  97. Arsen Dedić – Završni song
  98. Arsen Dedić – Zbogom
  99. Arsen Dedić – Znat ćeš
  100. Arsen Dedić – Žena je žena
  101. Arsen Dedić – Život moj
  102. Arsen Dedić – Život se troši kao kreda